Ата-аналар жиналысында «Қиын эмоционалды жағдайларда балалар мен жасөспірімдерге көмектесу: тану және қолдау әдістері» тақырыбындағы педагог-психологтың ақпараты.

Құрметті ата-аналар!

Баланың эмоционалды әл – ауқатына қамқорлық жасау оның болашақ бақыты мен табысының кілті болып табылады. Әсіресе жасөспірім кезіңізде сіздің зейініңіз бен қолдауыңыз кез келген сынақты жеңуге көмектесетін баға жетпес тірек болады.

Балалар мен жасөспірімдердегі эмоционалды қиындықтарды қалай тануға болады?

Есіңізде болсын: балалар мен жасөспірімдер сезімдерді басқаша білдіреді-кейбіреулері ашық, басқалары оларды жасырады. Олардың мінез-құлқындағы, көңіл-күйіндегі және күнделікті әдеттеріндегі өзгерістерді бақылаңыз.

Жалпы дабылдар:

• Көңіл-күйдің өзгеруі: көңіл-күйдің жиі өзгеруі, депрессия, апатия, мазасыздық, қорқыныш, агрессия.
• Мінез-құлықтың өзгеруі: бала құрдастарымен және отбасымен қарым-қатынастан аулақ бола бастайды, оқу үлгерімінің күрт төмендеуі, мектепке барудан бас тарту, ұйқысыздық, алкогольді немесе есірткіні қолдану( жасөспірімдерде), өзіне зиян келтіретін мінез-құлық (сызаттар, көгерулер), үнемі өзіне наразылық.
• Қарым-қатынастағы өзгерістер: бала үнсіз қалды, өз сезімдері туралы айтудан аулақ болды, қауіп-қатердің пайда болуы, суицид туралы кеңестер (тіпті әзіл ретінде).

Есте сақтау маңызды:

• Ұзақ мерзімді өзгерістерді елемеңіз: көңіл – күйдің нашарлауы немесе шаршаудың жалғыз жағдайлары қалыпты жағдай, бірақ егер жағымсыз көріністер бірнеше апта бойы сақталса, бұл алаңдаушылық тудырады.
• Симптомдардың тіркесіміне назар аударыңыз: сіз қаншалықты көп дабыл сигналдарын байқасаңыз, эмоционалды қиындыққа ұшырау ықтималдығы соғұрлым жоғары болады.
• Баланың бұрынғы жағдайымен салыстырыңыз: ең бастысы – сіздің балаңыздың әдеттегі мінез-құлқы мен көңіл-күйіндегі өзгерістер.

Кімге жүгіну керек:

•  Колледж психологы: алғашқы медициналық көмек пен кеңес бере алатын бірінші және қол жетімді маман.
• Балалар психиатры: Павлодар қ., Усолка к-сі, 42., тіркеу тел.: 60-43-92
• Медициналық-психологиялық көмек қызметінің тәулік бойғы сенім телефоны: 88000803434, 1302.
• Аймақтық психологиялық қолдау орталығы: консультацияға жазылу телефоны+77718535294, тәулік бойы жұмыс істейтін сенім телефоны -2808

2025-2026 оқу жылына арналған колледждік ата-аналар жиналысын өткізу жоспары

Балаларды есірткіден қалай қорғаймыз: ата-аналарға қауіп белгілерін тану жолдары түсіндірілді
Астанадағы International Steppe School мектебінде жаңа, интерактивті форматта ата-аналар жиналысы өтті. Жиналыстың басты тақырыбы — балалар мен жастарды есірткіден қорғау болды, – деп хабарлайды Polisia.kz.

Жиналыс ҚР ІІМ Есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл комитеті мен Президент жанындағы жастар саясаты жөніндегі кеңестің бірлескен жұмысы аясында ұйымдастырылды. Бұл жиында ресми баяндаманың орнына ашық диалог болды, құрғақ статистика орнына нақты мысалдар келтірілді. Сонымен қатар ата-аналар мен жасөспірімдерге төніп тұрған нақты қауіптер туралы ашық әңгіме өрбіді.

Жиналыс барысында мамандар төмендегілерді егжей-тегжейлі түсіндірді: Кәмелетке толмағандарды заңсыз есірткі айналымына тартудың қазіргі әдістері; Есірткі қолданудың сыртқы және мінез-құлыққа тән белгілері; Ата-аналарға дер кезінде балаларға көмек көрсетудің маңызы. Жиналыста ата-аналарды «тест әр үйге» профилактикалық форматы ерекше қызықтырды. Оларға бұл тексеруді өз бетімен, жылдам және қолжетімді түрде жүргізуге болатыны тәжірибе жүзінде көрсетілді. Бұл құрал профилактиканың негізі — отбасынан басталатынын айқын көрсетті.

Негізгі бөлімнен кейін зал бірден тарамады. Ата-аналар белсенді сұрақ қойып, жеке бақылаулары мен қиын жағдайларды талқылады, сонымен қатар профилактикалық жұмысты күшейтуге өз ұсыныстарын айтты.

Отбасындағы зорлық-зомбылықтың ерте алдын алу үшін жылы әрі жайлы атмосфера қалыптастырыңыз, қорқыту мен балағаттаудан аулақ болыңыз, физикалық зорлық-зомбылық пен экономикалық мәжбүрлеуге жол бермеңіз. Балаларға бейтаныс адамдармен қалай дұрыс қарым-қатынас жасау керектігін түсіндіріңіз және өзіңіз де сыйластықты іс-әрекетіңізбен үлгі етіңіз.

1. Қолайлы отбасылық атмосфера құру
Қызығушылық пен қатысу танытыңыз: Балалармен бірге уақыт өткізіңіз, олардың ісі мен қызығушылықтарына шын жүректен көңіл бөліңіз.
Сүйіспеншілік пен қолдау көрсетіңіз: Балаларға махаббат пен жылулық сыйлаңыз. Еркелету мен қолдаудың жазаға қарағанда тиімді екенін ұмытпаңыз.
Үлгі болыңыз: Сіздің өз іс-әрекеттеріңіз – балалар үшін ең басты сабақ. Сыйластыққа негізделген қарым-қатынасты көрсетіңіз, адал әрі мейірімді болыңыз.

2. Дұрыс тәрбие беру
Зорлық-зомбылықтан аулақ болыңыз: Ешқашан физикалық күш қолданбаңыз, психологиялық қысым, қорқыту және балағаттауға жол бермеңіз.
Түсіндіріп, үйретіңіз: Балаларды өзгелерге қамқор болуға, кішілерге, қарттар мен науқастарға мейірімді әрі мұқият болуға тәрбиелеңіз.
Талғамды дамытыңыз: Сапалы әдебиеттерді оқуға және жақсы фильмдерді көруге ынталандырыңыз. Оқылған және көрілген дүниелерді бірге талқылаңыз.

3. Сыртқы қауіптен қорғауға арналған «бес тыйым» ережесі
Бейтаныс адамдармен сөйлеспеңіз және үйге кіргізбеңіз: Көшеде бейтаныс адамдармен сөйлеспеңіз және оларды ешқашан үйге кіргізбеңіз.
Адамсыз жерлерге бармаңыз: Бейтаныс адамдармен лифтке, подъезге, орманға және басқа да адамсыз жерлерге кірмеңіз.
Бөгде көлікке отырмаңыз: Бейтаныс адамдардың көлігіне отыруға ешқашан келіспеңіз.
Сыйлық алмаңыз: Бейтаныс адамдардан сыйлық (кәмпит, ойыншық және т.б.) алмаңыз.
Көшеде ұзақ жүрмеңіз: Әсіресе қараңғы уақытта көшеде жалғыз қалмауға тырысыңыз.

4. Егер зорлық-зомбылық орын алса не істеу керек
Көмек сұраңыз: Егер сіз немесе балаңыз жәбірленуші болса, үндемей қалмаңыз. Дағдарыс орталықтарындағы мамандарға жүгініңіз.
Полицияға хабарласыңыз: Егер зорлық-зомбылық физикалық сипатта болса, полицияға арыз беріңіз. Көмек сұраудан қорықпаңыз, сізді тыңдауға міндетті.
Медициналық көмек алыңыз: Жарақат болған жағдайда, зақымды тіркеу үшін мүмкіндігінше тезірек дәрігерге көрініңіз.

2025 жылғы 26 наурызда техникалық бейіндегі жұмысшы мамандықтар бөлімшесінің студенттерінің ата-аналары үшін "Балаларды тәрбиелеу – ортақ іс" тақырыбында ата-аналар сағаты өткізілді.
Мақсаты - ата-аналарды отбасындағы тәрбиенің ерекшеліктері туралы ойлауға ынталандыру; ата-аналардың салауатты өмір салтына деген ынтасын қалыптастыру, өз денсаулығы мен балаларының денсаулығына жауапкершілікпен қарайды, ата-аналардың пайдалану шеберлігін арттыру денсаулық сақтау технологиялары үйде; бірлік, бірлік сезімін дамыту.
Балаларды тәрбиелеуге осындай елеулі көңіл бөлу тақырыптың өзектілігі мен маңыздылығын, қазіргі жағдайда тәрбие процесін ұйымдастырудың жалпы тәсілдерін әзірлеуде мемлекеттік және қоғамдық институттардың күш-жігерін біріктірудің орындылығы туралы айтады.
Барлығы тәрбие тек отбасының, мектептің, арнайы мекемелердің міндеті ғана емес, сонымен бірге мемлекет пен бүкіл азаматтық қоғамның қызметі деген пікірге келді.
Ең алдымен, бұл балаларға нақты тәжірибе алуға, өздерін және қоғамның мәселелерін түсінуге, өзін-өзі анықтауға, содан кейін нақты жұмыс технологиясына мүмкіндік беретін орта.
Тәрбие процесі құрылуы керек негізгі принциптер бөлінді:
1) отбасы мен мектептің келісілген әрекеттері;
2) қызмет арқылы тәрбиелеу;
3) балалар мен ересектер қауымдастықтарында тәрбие процесін ұйымдастыру.
Әр мектепте білім беру бағдарламаларын әзірлеу кезінде мыналарды ескеру ұсынылды:
1) тәрбиеге еліктеуге жол бермеу – оны сабақтан бос уақытта бұқаралық іс-шаралармен алмастыру;
2) тәрбиені бюрократияландырудан аман қалу – біз мектеп әзірлейтін құжаттардың шамадан тыс үлкен көлемі, саны, сондай – ақ орынсыз ғылым мен формальдылық туралы айтып отырмыз-және бұл мектептерде балалармен нақты жұмыс істеуге уақыт жетіспеген кезде;
3) ата-аналармен жұмысты қайта құру.
Сондай-ақ, педагогикалық ұжымдар мыналарды қамтамасыз етуі керек екендігі айтылды:
- ата-аналардың эмоционалды қауіпсіздігі (достық атмосфера, сенім, диалог, жеке мәселелер мен қиындықтарды ескеру, ата-аналардың өтініштері мен ұсыныстарына назар аудару, психологиялық қолдау көрсету).
- субъект - субъектілік әріптестік (тәрбие негіздері туралы өзара уағдаластық, өзара сенім мен Құрмет, қолдау мен көмек, бір-біріне қатысты жауапкершілік).
- отбасы мен мектептің өзара іс-қимылындағы қатынастарды ізгілендіру (ата-аналар мен балалардың жағымды қасиеттеріне сүйену; ата-аналардың беделін нығайту және арттыру; әр отбасының өмір сүру жағдайларын, жасын, ата-аналардың тәрбие мәселелеріндегі дайындық деңгейін есепке алу; отбасылық тәрбиенің күшті жақтарына сүйену, тұлғаның табысты дамуына бағдарлану).
Отбасылармен жұмыс жасауда жеке көзқарасқа ерекше назар аударылды. Бүгінгі таңда барлық отбасылар оларға жүктелген тәрбие функцияларын сапалы орындауға дайын емес. Табысты және жауапты ата-ана оқуы керек, ата-аналық құзыреттерін арттыруы керек. Отбасында адамның жеке басының құндылық-мотивациялық саласының негізі қаланатыны, оның мінезі қалыптасатыны белгілі.

«МҰНЫ ӘРКІМ БІЛУІ ТИІС» ЖАСӨСПІРІМДЕР МЕН АТА-АНАЛАРҒА АРНАЛҒАН БӨЛІМ
«ЖОҚ» деп айтудан қорықпа

Топтық қысымға және сынға қарсы тұруға көмектесетін «Ауызша дзюдо»

Егер сізді есірткіні пайдаланып көруге азғырса:

1. Қарсыластарыңызды тыңдаңыз, олардың дәлелдерін естігеніңізді көрсетіңіз, мүмкіндігінше көп сұрақтар қойыңыз және бәрібір нақты ЖОҚ деп айтыңыз.
2. Не пытайтесь придумать "уважительные" причины и оправдываться. Это только раззадорит группу и вызовет шквал оскорблений. «Дәлелді» себептерді ойлап табуға және ақталуға тырыспаңыз. Бұған топ тек даурығып және қорлайтын сөздер айтып шыға келеді.
3. Осы тақырыпта сөйлесуді жалғастырудан бас тартыңыз және балама нұсқаны ұсынуға тырысыңыз.

Егер сіздің нақты ЖОҒыңыз тоқтаусыз сын тудырса:

1. Ашу үстінде өзіңізге айтылғандарға мән бермеңіз. Негізгі қате – бұл кез-келген әділетсіз шабуылдаудан өз-өзін қорғағысы келу. Естеріңізде болсын, осындай жағдайда өз-өзін қорғауға әрекет ету тек қарсыласты қоздыра түседі.
2. Өзгелердің жеке қадір-қасиетін ешкім бағалай алмайтынына өзіңізді сендіріңіз, тек басқалардың істерін бағалауға болады. Сіздің жеке қасиеттеріңізді сынау дұрыс емес.
3. Есіңізде болсын, мақұлдамау тұрақты болмауы мүмкін. Даулар-өмірдің бір бөлігі. Егер бір адам екіншісін сынаса, бұл оның пайдасыздығын білдірмейді.
Осы қағидаларды қолдана білу, сіздің нақты және сенімді ЖОҚ дегеніңіз ЕРЕСЕК АДАМНЫҢ ТӘУЕЛСІЗДІГІ МЕН ҰСТАНЫМЫНЫҢ ШЫНАЙЫ КӨРІНІСІ.
ЖОҚ деп айтудан қорықпайтын, өзіне сенімді адамдарды қоғам әлдеқайда жоғары бағалайды.

Жанжалды жағдайларды шешу

Отбасындағы жанжал, ол ашық түрде айтылады және табиғи құбылыс ретінде қабылданады, бала үшін ата-аналардың көпшілігі ойлағаннан әлдеқайда пайдалы. Мұндай отбасыларда баланың, ең болмағанда, жанжал тәжірибесін бастан өткеруге, онымен қалай күресуге болатындығын білуге, өмір бойы қақтығыстармен одан әрі кездесуге дайын болуға мүмкіндігі бар.

Отбасындағы қақтығыстарды сындарлы шешу бала үшін қолайлы болуы мүмкін, өйткені бұл үйден тыс қақтығыстармен кездесуге дайындық.

Жанжалды жағдайлардан шығу кезеңдері

Бірінші кезең “Нақтылау”

1.      Алдымен баланы тыңдау керек.
2.      Нақтылау-мәселе неде, ол не қалайды немесе қаламайды, оны қиындатады, не маңызды.
3.      Баланы оның мәселесін естігеніңізге сендіру.
4.      Балаға оның қалауы мен тәжірибесі туралы дәлірек айту.
5.      Баланың қажеттілігін түсіну.
6.      Сіздің тыйымыңызды қол жетімді түрде түсіндіруге тырысыңыз.

Екінші кезең “Идеялар банкі”

1.      "Біз қалай боламыз?", "Қалай істеу керек?” деген сұрақтан бастаңыз.
2.      Балаға алдымен өз шешімін айтуға, содан кейін өз нұсқаларын ұсынуға мүмкіндік беру керек.
3.      Ешқандай, тіпті абсурдтық ұсыныстарды қабылдамаңыз.
4.      Егер ұсыныстар көп болса, оларды қағазға түсіруге болады.

Үшінші кезең “Маңызды таңдау”

1.      Ұсыныстарды бірлесіп талқылау.
2.      Талқылау кезінде өзара мүдделерді ескере отырып, сенімді құрмет атмосферасын құру.
3.      Бір-бірінің шынайы тілектерін анықтаңыз және іске асырыңыз.
4.      "Қиын" мәселелерді бірге шешу қаншалықты жақсы екеніне назар аударыңыз.
5.      Соңғы шешім қабылдаңыз.

Төртінші кезең “Бақылау”

1.      Баладан қызығушылық таныту ол әлі де қабылданған шешімге және оның нәтижелеріне риза ма.
2.      Шешім нәтижелері туралы өз сезімдеріңіз бен ойларыңыз туралы хабарлаңыз.
3.      Қажет болса, шешімді түзету.

Жасөспірімдерге жыныстық тәрбие беру бойынша

КЕҢЕСТЕР МЕН ҰСЫНЫСТАР 

Құрметті ата-аналар!

Отбасындағы балалардың жыныстық тәрбиесіне уақыт бөлу маңызды. Бұл мәселеде мамандар атап өткендей, жыныстық тәрбие «адамгершілік тәрбиесінің ажырамас бөлігі болып табылады».           

Ең қажетті және ең маңызды тәрбиеші – ата-аналардың адамгершілігінің жеке мысалы.

Отбасы-әке мен ана жыныстық тәрбиеде маңызды рөл атқарады. Отбасындағы психологиялық ахуал бала жас кезінен-ақ сезінетіндей болуы керек, ал үлкендері – жақсы отбасы - адам үшін өмірлік әл - ауқаттың негізі, сізді дұрыс түсінетін және қажет болған жағдайда көмектесетін негіз екенін түсінуі керек. Ата-аналар отбасында балаларды киіндіріп, тамақтандырып қана қоймай, сонымен қатар көптеген күрделі тәрбиелік мәселелерді, соның ішінде жыныстық тәрбие саласындағы мәселелерді шешу керек екенін түсінген кезде жақсы. Ата аналар балалармен жыныстық тәрбие туралы сөйлесуден аулақ болудың қажеті жоқ.

            Бала күн сайын көретін ата-аналар арасындағы қарым-қатынас оның әйелдік пен еркектік ұғымы туралы идеясын қалыптастырады.

Есіңізде болсын! Әр адамның алғашқы махаббат уақыты әр түрлі. Нұсқау бойынша сүю, сұраныс бойынша сүю сияқты, мүмкін емес!

•   Жауап алу арқылы жасөспірімді қорламаңыз, ол сізбен туындаған сезіммен бөліскісі келетін атмосфераны жасаңыз.
•    Егер жасөспірім қиын болса, сезімді жеңуге көмектесіңіз. Сіз оларды мазақ ете алмайсыз, сезімдерді мазақ ете алмайсыз.
•    Оның сезімін басқа адамдармен талқыламаңыз.
•    Жасөспірім қатты сезінетін адам туралы жаман сөз айтпаңыз. Онымен бірге адамды емес, оның әрекеттерін талдаңыз.
•    Осы жаста өз сезімдеріңіз туралы сөйлесіңіз.
•    Егер ол қаласа, сіздің ұлыңызға немесе қызыңызға ұнайтын адаммен танысыңыз.
•    Басқа адамды сіздің балаңызға жаман әсер етеді деп айыптауға тырыспаңыз. Балаңызға мұқият қарау қиынырақ.
•    Балаға қойылатын талаптар отбасында біртұтас болуы керек.
•    Басқа адамдарға сіздің балаңыздың қадір-қасиетін төмендетуге жол бермеңіз.
•    Жасөспірімге талап қою кезінде өзіңізге адал болыңыз.
•    Олардың ашықтығын бағалаңыз, мәселелерге шын жүректен қызығушылық танытыңыз.
•    Тең қарым-қатынас жасаңыз, бұйрықтың үні сіздің пайдаңызға жұмыс істемейді.
•    Балаға сену керек-бұл ең бастысы.

Есіңізде болсын, бұл, бір жағынан, жасөспірім көптеген қиындықтарға тап болған кезде ата – анасының көмегіне өте мұқтаж, ал екінші жағынан, өзінің ішкі интимдік тәжірибе әлемін салтанатсыз және өрескел шабуылдан қорғауға тырысады.

Отбасы-тәрбиенің алтын бесігі

Тәрбие – бұл жеке тұлғаны дамытудың мақсатты процесі. Бала тәрбиесіндегі ең маңызды және ерекше рөл тек отбасына тиесілі. Балаға арналған отбасы – бұл баланың туған жері және оның бүкіл өмірінде негізгі тіршілік ету ортасы. Отбасында баланың ең жақын адамдары ғана бар, олар оны түсінеді және оны сол күйінде қабылдайды. Сөздің кең мағынасында отбасы – бұл рухани және материалдық құндылықтармен ғана емес, сонымен бірге туыстық қатынастармен де байланысты адамдардың ерекше тобы. Отбасы адамда үй туралы ұғымды ол тұратын бөлме ретінде емес, баланы күтетін, жақсы көретін, түсінетін және қорғайтын сезім, сезім ретінде жасайды. Отбасында барлық жеке қасиеттер қалыптасуы мүмкін. Отбасы -ерлі-зайыптылар, ата-аналар мен балалар, балалар арасындағы қарым-қатынастың өте күрделі жүйесі.

   Отбасылық тәрбие – бұл ересек отбасы мүшелерінің баласына және жалпы отбасы құрылымына жүйелі, мақсатты әсер ету. Отбасылық тәрбие -бұл өте күрделі жүйе. Отбасылық тәрбиеге тұқым қуалаушылық сияқты маңызды бөлік қана емес, сонымен қатар балалардың да, ата-аналардың да биологиялық (табиғи) денсаулығы, материалдық-экономикалық қамтамасыз етілуі, әлеуметтік жағдайы, өмір салты, отбасы мүшелерінің саны, тұрғылықты жері, сонымен қатар балаға деген оң көзқарас әсер етеді. Мұның бәрі бір-бірімен байланысты және әр жағдайда әр түрлі көрінеді.  Отбасылық тәрбие кез-келген басқа тәрбиеге қарағанда эмоционалды сипатқа ие, өйткені отбасылық тәрбиенің «нұсқаушысы» - бұл ата-аналардың балаларға деген сүйіспеншілігі, бұл балалардың ата-аналарына деген өзара сезімдерін тудырады.

Отбасылық тәрбиенің ең маңызды, өте маңызды және жалпы міндеті -балаларды бұрыннан бар әлеуметтік жағдайларда өмір сүруге дайындау. Отбасылық тәрбиенің неғұрлым тар міндеті – бұл балалардың отбасы жағдайында жеке тұлғаны қалыптастыру үшін қажет білім, дағдылар мен дағдыларды игеруі. Отбасылық тәрбиенің мақсаты, әрине, әр баланың өмір жолында кездесетін қиындықтар мен кедергілерді лайықты жеңуге көмектесетін жеке қасиеттерді қалыптастыру болып табылады. Балалардың бақыты отбасына да, балалардың ата – аналарына да байланысты. Бұл ата – аналар – бұл әр кішкентай адамның өміріндегі алғашқы тәрбиешілер, өйткені олардың балаларына ең күшті әсері бар, олар баласының барлық әдеттерін, мінез-құлқын біледі, тіпті баласының қолынан келетін жағымсыз жағдайды алдын-ала болжай алады және, тиісінше, оны уақытында болдырмауға уақыт алады.

    «Бақытты» балалық шағында ата-аналық сүйіспеншілікті сезінбеген бала, әрине, өте өкінішті, бүкіл әлемге ашуланған, басқа адамдардың тәжірибесіне ескірген, құрдастарының ұжымында батыл, жанқияр, кейде тіпті тұйық, тәкаппар және тіпті тым ұялшақ болып өседі, бұл болашақта өте жағымсыз әсер етуі мүмкін. баланың өмірі. Шамадан тыс сүйіспеншілік, сүйіспеншілік, қамқорлық, қастерлеу және қастерлеу атмосферасында өскен бала кішкентай адам өзімшілдік, еркелету, бүліну, бейқамдық, екіжүзділік қасиеттерін ерте дамытады, бұл баланың ересек өмірінде де теріс әсер етуі мүмкін.

   Егер отбасында үйлесімділік пен сезім болмаса, онда мұндай отбасыларда баланың дамуы күрделене түседі және отбасылық тәрбие жеке тұлғаны қалыптастырудың қолайсыз факторына айналады. Ата – аналардың бірінші және негізгі міндеті – баланың оны жақсы көретініне және оған қамқорлық жасайтынына сенімділік қалыптастыру. Ешқашан және ешқандай жағдайда баланың ата-аналық сүйіспеншілігіне күмән болмауы керек. Ата – аналардың барлық міндеттерінің ішіндегі ең табиғи және қажеттілігі-балаға кез – келген жаста сүйіспеншілікпен, түсіністікпен, қамқорлықпен, сүйіспеншілікпен және ұқыптылықпен қарау, өйткені бұл өсіп келе жатқан адамның кез-келген жасында ешқашан зиян тигізбейді. Отбасы жеке тұлғаның қалыптасу процестері мен нәтижелеріне айтарлықтай әсер етеді және дұрыс тәрбиелік әсерді бірінші кезекте отбасына беру керек.

   Отбасындағы балаларды тәрбиелеу әдістері – бұл ата-аналардың балаларының санасы мен мінез-құлқына мақсатты педагогикалық әсері жүзеге асырылатын жолдар. Отбасылық тәрбие әдістері ата – аналардың жеке басының жарқын ізін қалдырады және олардан ажырамас шығар. Қанша ата – ана-бала тәрбиесінің көптеген әдістері бар.

Отбасылық тәрбиенің негізгі және маңызды әдістері:

1.       сендіру (түсіндіру, ұсыныс, кеңес);
2.       жеке мысал (ата-ана, аға буын);
3.        ынталандыру (мадақтау, сыйлықтар, балаларға қызықты перспектива);
4.       жаза (кез-келген ләззаттан айыру, достықтан бас тарту).

   Отбасылық тәрбиенің мақсаты – баланың өмірінде, оның бүкіл өмірінде кездесетін қиындықтар мен кедергілерді лайықты түрде жеңуге көмектесетін баланың жеке қасиеттерін қалыптастыру. Интеллект пен шығармашылық қабілеттердің дамуы, еңбек қызметінің алғашқы тәжірибесі, адамгершілік және эстетикалық қалыптасуы, эмоционалды мәдениеті, сонымен қатар балалардың физикалық денсаулығы, олардың бақыты үлкен әсер етеді – мұның бәрі, әрине, бала тәрбиеленетін отбасына, ата-аналарға байланысты және мұның бәрі отбасылық тәрбиенің міндеттерін құрайды. Ата – ана тәрбиесінің әдістерін таңдау – ата-аналардың басымдығы. Әдістер неғұрлым дұрыс болса, бала соғұрлым жақсы болады, соғұрлым ол үлкен нәтижелерге қол жеткізеді.

      Осылайша, жеке тұлғаны дамыту процесінде отбасылық тәрбие басты рөл атқарады.